Yeniden merhaba, MS Destek Grubu’nun son toplantısında “yorgunluk” üzerine uzun uzun konuşup, deneyim ve sorun paylaştığımız bir konu oldu. Cevap bulamadığımız pek çok soru da oldu tabi ki. Bu konu da güzel bir soru-cevap içeriğinin çevirisini aşağıda sizlerle paylaşıyorum. Faydalı olması dileğiyle. SORU: MS yorgunluğu nedir? CEVAP: MS bağlamında yorgunluk, “olağan ve istenen aktiviteleri engelleyici... Okumaya Devam et →
1. DEHB NEDİR? Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB), nörogelişimsel bir bozukluktur. Çocuklarda yaygın olarak görülür ve bu nedenle üzerinde en çok bilimsel araştırma yürütülen nörogelişimsel bozukluklardan biridir. DEHB, bir kişinin duygularını, düşüncelerini ve davranışlarını yönetme yeteneğini bozan bir yürütücü işlev bozukluğuna neden olan, uzun süreli (kronik) bir durumudur. DEHB'li bireyler günlük yaşamlarında aşağıdaki konularda... Okumaya Devam et →
Daha önce demans (bunama) için risk faktörlerinden bahsetmiştik (Demans için Risk Faktörleri). Aşağıda çevirisini bulacağınız "Demans riskinizi azaltmak için beyin sağlığına yönelik ipuçları" başlıklı yazısıyla da demans riskini azaltmanıza yardımcı olacak, kanıta dayalı ipuçlarından ve stratejilerden bahsedeceğiz. Beyin Sağlığı Neden Önemlidir? Yaş ve genetik gibi kontrol edemeyeceğiniz bazı demans (bunama) risk faktörleri olsa da, kontrol... Okumaya Devam et →
Bu yazıyla ilgilenebilecek her alan ve düzeyden okuyucu olabileceği için son derece temel bir başlangıç yapmak istiyorum. Kısaca nörobilimin sınırlarını bir çizelim. King’s Collage London'ın web sitesinde rahatça bulabileceğiniz oldukça açık bir tanım yer almakta: «En temel haliyle nörobilim, sinir sisteminin yapısından işlevine, gelişiminden dejenerasyonuna, sağlıklı ve hastalıklı durumlara kadar incelenmesidir» Bugün sinir sistemi üzerine bilimsel... Okumaya Devam et →
Nöropsikolojik testler, beyin işlevlerinizin ne kadar iyi çalıştığını ölçer. Okuma, dil kullanımı, dikkat, öğrenme, bellek, bilgi işleme hızı, mantık yürütme, muhakeme ve problem çözme gibi çeşitli bilişsel işlevleri test eder; ayrıca duygudurum ve davranışı da değerlendirir. Nöropsikolojik Test Ne Demek? Nöropsikolojik testler, beyninizin nasıl çalıştığına dair bilgi edinmek için kullanılan bir dizi testi ifade eder.... Okumaya Devam et →
Bu yazı oldukça hoşuma gitti çünkü risk faktörlerini kafa karışıklığını önleyecek bir şekilde üzerinde kontrolümüz olanlar ve olmayanlar olarak ikiye ayırmış. Özellikle demans gibi progresif (ilerleyici) tablolar söz konusu olduğunda neleri kontrol edebileceğimizi bilmek oldukça önemli. Hadi gelin kontrol edebileceğimiz ve edemeyeceğimiz risk faktörlerine bir bakalım. Riskler Demans söz konusu olduğunda, değiştirebileceğiniz risk faktörleri ve... Okumaya Devam et →
OKB'nin ne olduğuna dair daha önce uzun uzun konuşmuştuk. İlgili yazıya ulaşmak için buraya tıklayabilirsiniz. Bu yazıda cinsellikle ilgili obsesyon ve kompülsiyonlarla ilgili Çift ve Evlilik Terapisti Alegra Kastens'in kaleme aldığı harika yazının çevirisini sizlerle paylaşıyor olacağım. "Obsesif-kompulsif bozukluk (OKB) ile yaşamak, kişinin yaşadığı tekrar eden, istenmeyen ve girici nitelikteki düşüncelerdir. Obsesyonların içeriği büyük ölçüde... Okumaya Devam et →
Resim 1: Alan Turing (1912-1954) Bir makale düşünün ki bazı otoritelere göre tamamen bir saçmalık, bazı otoritelere göre ise yapay zeka nosyonunun başlangıcı ve nihai hedefi olsun. Bahsettiğimiz yayın Alan Turing’in (Resim 1) 1950’de yayınlanan Computing Machinery and Intelligence adlı makalesi (Pınar Saygın ve ark., 2000). Makale «Makineler düşünebilir mi?» sorusuyla başlar. Turing, bu sorunun... Okumaya Devam et →
Bir ilişkide bazı şüpheler doğal olabilir fazlasının altında yatan başka bir neden olabilir. Herkesin zaman zaman başına gelir, birileriyle ilişkideyken birden partnerinizin sizi aldatma ihtimaliyle ilgili düşünceler zihninizde belirmeye başlar. Bazen de gerçekten "diğer yarınızı" bulup bulmadığınızı sorgulamaya başlarsınız ya da belki de partnerinizin gülüşünün biraz rahatsız edici olduğunu fark edersiniz. Bunlar rahatsız edici düşüncelerdir,... Okumaya Devam et →
Geçen gün çok sevdiğim ama asla denemeye cesaret edemediğim bir konu olan mağara keşfi (cave exploration) hakkında bir belgesel izledim. İzlerken bir keşif ekibinin lideri Bill Stone dikkatimi çekti. Bugün Bill hakkında biraz konuşacağız. Bill’in 30 yıldır sürdürdüğü bir hayali var: Meksika’daki Cheve Mağarası’nın en derin noktasını keşfetmek. Ekibiyle defalarca keşif yapmasına rağmen henüz bu... Okumaya Devam et →
MS tanısıyla birlikte MS hakkında doğru bilgiye ve sosyal desteğe ulaşmanın ne kadar önemli olduğundan daha önce bahsetmiştik. Bu sebeple MS'le yaşayan kişilerin tanı ve tedavi süreçlerini öğrenmek aklınızdaki soru işaretlerini giderebilir diye düşünüyorum. Bugün ABD'den Timothy Maderitz'in MS tanısının ardından neler yaptığına bakacağız. Lütfen bu yolculuğu okurken sürecin, belirti ve zorlukların kişiden kişiyeye değişebileceğini,... Okumaya Devam et →
Son yıllarda sinirbilim ile pek çok farklı alan arasında köprüler kurulmakta. Sinirbilim ve arkeolojinin ortak soruları temelinde inşa edilen köprülerden biri de Nöroarkeoloji. Peki nedir bu nöroarkeoloji? Nörobilim ve arkeolojinin tek başlarına yetersiz kaldığı hangi alanları tamamlıyor? İnsanın evrim sürecinin aydınlatılmasına nasıl yardımcı oluyor? Gelin birlikte bakalım. Nöroarkeoloji Nedir? Beyni ve bilişsel işlevleri anlamak oldukça... Okumaya Devam et →
Rüyalar benim de sık sık problem yaşadığım bir alan ve ne zaman bu problemden bahsetsem psikanalitik yaklaşımla bir terapi sürecine başlamam gerektiğine dair tavsiyeler alıyorum. Durum yıllardır böyle devam edince kognitivizm yaklaşımını benimsemiş bir psikolog olarak aklıma gelen soru ''BDT rüyalarla ilgilenmez mi'' oldu. Gelin bu sorunun cevabına birlikte bakalım. Rüyaların Anlamı Bireye Özeldir BDT,... Okumaya Devam et →
Obsesif-Kompulsif Bozukluk (OKB), çoğunlukla şiddetli ve sürekli şüphe deneyimlemekle ilgilidir. Bu, kişinin kendisi hakkında en temel şeyleri bile sorgulamasına neden olabilir, örneğin cinsel yönelimini. Cinsel kimlik hakkındaki şüpheler, basit gibi görünebilir. Ancak kişide çok fazla sıkıntıya neden olurlar. Bu şüphe birkaç farklı şekilde ortaya çıkabilir. Başka Bir Cinsel Yönelime Sahip Olma Şüphesi: En sık görülen... Okumaya Devam et →
Bilgisayarlarla karşılaştırıldığında beynimizin her açıdan çok daha verimli olduğunu veya beynimizin 160.000 kilometre kan damarına sahip olduğunu ve bu miktarın dünyayı dört kez çevreleyecek kadar fazla olduğunu biliyor muydunuz? Nörolog Marwan Sabbagh, MD, "Beyin evrende bulunan en karmaşık şeydir," diyor. "Bir düzeyde, hücrelerin, kimyasalların ve bağ dokusunun topluluğudur ve başka bir düzeyde, tüm şeylerin toplamıdır."... Okumaya Devam et →
Plastiksiz bir dünyayı hayal etmek artık imkansız gibi. Plastik, günlük yaşamımızda en çok kullandığımız malzemelerden biri. Aslında, bugün günlük yaşamda o kadar yaygın kullanılıyor ki bu, Dünya tarihinin mevcut dönemi sıkça "Plastik Çağı" veya "Plastikene" olarak adlandırılıyor. Mikroplastikler Nasıl Oluşur Birçoğumuz plastikle temas ediyoruz ve bu plastikler zamanla çeşitli yollarla küçük plastik parçacıklarına dönüşebilirler. Örneğin,... Okumaya Devam et →
Epilepsi'yi duyduğunuzda, muhtemelen televizyonda veya filmlerde gördüğünüz şeyi düşünüyorsunuzdur: Bir tonik-klonik nöbet, yani birinin yere düşmesi ve sarsılması. Ancak epilepsi ile yaşayan herkes, bunun sadece o kadarla sınırlı olmadığını size anlatabilir. Öncelikle, tonik-klonik nöbetler tek tür nöbet değildir. Birisi siz fark etmeden günde yüzlerce kez farkında olmadığınız "absans" nöbetleri yaşayabilir. Nöbetlerin ötesindeyse epilepsi hastaları günlük... Okumaya Devam et →
Son 28 yıldır, Mónica Patricia Molina nöbetler geçiriyor - bunların birçoğu halka açık yerlerde gerçekleşiyor. Şimdi, 42 yaşında, evinden çıkmaktan korkuyor. "Halka açık bir yerde nöbet geçirmek başıma gelen en korkunç şeylerden biri," diyor Mónica. "İnsanlar ne yapacaklarını bilmiyorlar. Çığlık atıyorlar, kaçıyorlar veya beni acıyarak izliyorlar." "Halka açık bir yerde nöbet geçirmek başıma gelen en... Okumaya Devam et →
Kelimeler önemlidir - özellikle demans bakımı söz konusu olduğunda. Hafıza kaybı yaşayan insanların itibarını azaltmayan, aksine destekleyen terimler, ifadeler ve kelimeler kullanmaya çalışıyoruz. Ulusal Bakım Verenler Günü anısına, neden bazı terimlerin en iyi seçim olmayabileceğine ve basit değişikliklerin demansla yaşayan insanları nasıl gördüğümüzde büyük fark yaratabileceğine dikkat çekmek istiyoruz. "Bakım ortağı" ile "Bakım veren" arasındaki... Okumaya Devam et →
Anksiyete, birçok insanın yaşamın belirli noktalarında deneyimlediği temel bir duygudur. Anksiyete kontrolden çıkarsa, görünürde hiçbir sebep yokken bile sürekli sinirlilik, sıkıntı ve huzursuzluk hissine neden olursa bir bozukluğa dönüşebilir. Anksiyete ve Epilepsi Nasıl İlişkilidir? Anksiyete, epilepsi tanısının ardından hayatınızda önemli bir yer tutabilir. Herhangi bir tıbbi hastalıkta, kişiler teşhis konulduktan sonra doğal olarak endişelenebilirler. Ancak... Okumaya Devam et →
Nöropsikolog İlayda Demir 